Poradnik

Biogazownia: co to jest i jak działa?

Biogazownia zamienia materię organiczną, na przykład obornik i gnojowicę, w odnawialny gaz nazywany biogazem. Ten gaz może ogrzewać budynki, wytwarzać prąd albo, po oczyszczeniu, stać się biometanem. Poniżej wyjaśniamy prostym językiem, jak to wszystko działa.

Schemat: obornik trafia do szczelnego fermentora, biogaz zasila jednostkę wytwarzającą ciepło i energię elektryczną, a poferment wraca na pola

Biogazownia: co to jest, w jednym zdaniu

Biogazownia to szczelna instalacja, w której naturalne bakterie bez dostępu tlenu rozkładają materię organiczną i uwalniają gaz, który można wykorzystać jako paliwo.

Większość biogazowni składa się z tych samych podstawowych elementów:

  • Zbiornik wstępny, do którego trafia obornik, gnojowica i inne surowce
  • Fermentor (nazywany też komorą fermentacyjną lub reaktorem biogazowym), czyli szczelny zbiornik, w którym powstaje gaz
  • Magazyn gazu, często w postaci elastycznej kopuły na fermentorze
  • Kocioł albo agregat kogeneracyjny, który zamienia gaz w energię
  • Zbiornik na poferment, czyli na to, co zostaje na końcu

Co to jest biogaz?

Kopuła magazynu biogazu na betonowym pierścieniu obok budynków gospodarskich

Biogaz to mieszanina gazów, która powstaje, gdy materia organiczna rozkłada się bez dostępu tlenu. Jego główną częścią jest metan, czyli składnik, który się spala i niesie energię. Większość reszty to dwutlenek węgla, z niewielką domieszką innych gazów. Metan jest też głównym składnikiem gazu ziemnego. Różnica polega na tym, że biogaz pochodzi ze źródeł odnawialnych, takich jak obornik, a nie z zasobów kopalnych.

Z czego biogaz? Co może trafić do biogazowni

Okrągły betonowy zbiornik na gnojowicę obok budynków inwentarskich

W gospodarstwie podstawą są zwykle obornik i gnojowica. Wiele biogazowni wykorzystuje też:

  • Resztki roślinne i kiszonki
  • Resztki paszy
  • Odpady spożywcze i z przetwórstwa, tam gdzie jest to dozwolone

Różne surowce dają różne ilości gazu, a ich mieszanie zmienia pracę biogazowni. Drewno, plastik i kamienie nie powinny trafiać do fermentora.

Biogaz: zastosowanie w gospodarstwie

Agregat kogeneracyjny obok budynku gospodarskiego
  • Ciepło dla budynków inwentarskich, domu, suszarni lub do podgrzewania wody
  • Energia elektryczna z agregatu kogeneracyjnego, który wytwarza jednocześnie prąd i ciepło
  • Prąd i ciepło naraz, co najlepiej wykorzystuje gaz
  • Biometan, po dalszym oczyszczeniu gazu (więcej poniżej)

W gospodarstwie największą wartość często daje zużycie energii na własne potrzeby.

Co to jest biometan?

Biometan to biogaz, który został oczyszczony, czyli „uszlachetniony”: usuwa się z niego dwutlenek węgla i inne zanieczyszczenia, aż zostaje niemal czysty metan. Wtedy może pełnić te same funkcje co gaz ziemny: można go wtłaczać do sieci gazowej, jeśli jest przyłącze, albo używać jako paliwa do pojazdów. Uszlachetnianie wymaga dodatkowych kosztów i urządzeń, dlatego zwykle ma sens w większych instalacjach.

Co to jest poferment?

Ciągnik z beczkowozem rozlewający poferment na łące

Poferment to to, co zostaje po fermentacji. Zachowuje dużą część wartości nawozowej surowca, dlatego można go stosować na polach jako nawóz, zgodnie z przepisami, które obowiązują w Twoim gospodarstwie. W wielu gospodarstwach zamienia to kłopot z przechowywaniem w coś użytecznego.

Rodzaje biogazowni

Mikro i przydomowe biogazownie, biogazownie rolnicze i biogazownie scentralizowane w porównaniu
PorównanieMikro i przydomoweBiogazownie rolniczeBiogazownie scentralizowane
Dla kogoMałe gospodarstwa i domyJedno gospodarstwo, które wykorzystuje własny obornikWiele gospodarstw i innych dostawców
Typowa wielkośćMała, często w formie konteneraDopasowana do surowca jednego gospodarstwaDuża, przemysłowa skala
Gdzie trafia energiaGłównie na miejscuCzęsto zużywana w gospodarstwieCzęsto sprzedawana do sieci lub jako biometan

Myślisz o biogazowni we własnym gospodarstwie? Przeczytaj nasz poradnik o biogazowniach rolniczych.

Biogazownia dla rolnika: czy sprawdzi się w moim gospodarstwie?

To zależy od kilku rzeczy: ile masz obornika i jakiego rodzaju, ile ciepła i prądu zużywasz, ile jest miejsca na terenie gospodarstwa oraz ile kosztowałaby budowa i eksploatacja. Nie każde gospodarstwo się nadaje i dobrze wiedzieć to wcześnie. Właśnie na to pytanie odpowiada nasza bezpłatna wstępna ocena.

Pytania

Biogazownie: najczęstsze pytania

Czy biogazownia śmierdzi?

Sam fermentor jest szczelny. Większość zapachu na terenie biogazowni pochodzi z obsługi i przechowywania surowców. Poferment podczas rozlewania pachnie zwykle słabiej niż nieprzetworzona gnojowica, a dobre zaplanowanie instalacji robi dużą różnicę.

Czy biogaz jest niebezpieczny?

Biogaz jest gazem palnym, dlatego biogazownie mają systemy bezpieczeństwa i muszą spełniać rygorystyczne przepisy. Jak każda instalacja gazowa, wymaga właściwego projektu, konserwacji i obsługi przez przeszkolone osoby.

Czy biogaz jest odnawialny?

Tak. Powstaje z materii organicznej, która w pracującym gospodarstwie powstaje na nowo każdego dnia.

Czym różni się biogaz od biometanu?

Biogaz to surowy gaz z fermentora. Biometan to biogaz oczyszczony do postaci niemal czystego metanu.

Jak długo trwa fermentacja?

Zwykle kilka tygodni, w zależności od temperatury w fermentorze i rodzaju surowca.

Poradniki

Czytaj dalej

Sprawdź, czy biogaz ma sens w Twoim gospodarstwie.

Opowiedz nam o swoim pogłowiu, oborniku i zużyciu energii, a zrobimy bezpłatną wstępną ocenę.

Chcę bezpłatną ocenę